Wednesday, June 3, 2009

theseus'un gemisi

antik yunanda issiz, gucsuz entellerin tartisageldikleri gemilerden biri.

antik yunanda sicak bir agustos gunu. butun bu entel, filozof kesim golgede oturmus gelen gecene anlam yukluyor ve tartisiyorlar. kus ucuyor. tartisiyorlar. guzel bir kadin geciyor. guzelligi tartisiyorlar. velhasil millet haril haril calisirken bunlar oturmus bir kenarda olanlari yorumluyorlar. o esnada donemin belediyesi, girit savasindan galibiyetle donen theseus'un gemisini, sehrin ortasina yerlestirmekle mesgul. theseus'u bu galibiyetinden oturu kutluyor ve bu sanli gemiyi sehrin ortasina koyarak onore etmek istiyorlar. tabi bu entel takim gene orada. golgede oturmus. olan biteni izliyorlar. derin analizlerde bulunuyorlar. diyorlar ki soyle esasli bir konu bulsak da felsefe dunyasina armagan etsek su gemiyle alakali.

neyse efendim aradan 10 yil geciyor. sehrin ortasindaki gemi yagmurlardan, baska sebeplerden oturu biraz yipraniyor. donemin valisi de geminin yipranan parcalarini cikarip yenisini taktiriyor. tabi bizim filozoflar kosede izliyorlar bunu. neyse bir 20 yil daha geciyor...bi 50 yil daha geciyor...boyle uzun yillar gectikce geminin bir tarafi curuyor ve donemin valisi curuyen yerleri yenisiyle degistiriyor. 100 yil sonra bir de bakiyorlar ki gemi tamamen yenilenmis. yani butun eski parcalar cikarilmis ve yepisyenileri eklenmis. orada kosede golgede oturan filozoflardan biri sevincle ayaga firliyor. buldum abi. vallahi de billahi de buldum. diyor. hayirdir abi ne buldun diyorlar. aradigimiz paradoksu buldum diyor. nedir diye merakla soruyor beriki gobegini kasiyarak. "abicim simdi bu gemi 100 yil once theseus'un gemisi degil miydi? evet. e simdi aradan bunca sene gecti ve gemi bastan ayaga yenilendi. bu durumda bu gemi hala theseus'un gemisi midir? tabi bu boyle deyince hepsi bir saskinlik geciriyor once. sonra hakkat ya. diyorlar.

o zamandan beri millet bu paradoks uzerinde bir miktar kafa yoruyor. ben de derim ki bu paradoksu, verilen ornegiyle birlikte tamamen degistirmis olsaydi donemin feylesoflari ve bu paradoks bugune tamamen farkli bir sekilde gelmis olsaydi o zaman ben buna paradoks derdim. ama simdi buna mahmut bile demem.

No comments:

Post a Comment